पंतप्रधान मोदींच्या इस्त्रायल भेटीनंतरच इराणवर हल्ला? राजदूत अझर यांचे मोठे खुलासे!

पंतप्रधान मोदींच्या इस्त्रायल भेटीनंतरच इराणवरील हल्ल्याची 'ऑपरेशनल संधी' मिळाली: राजदूत अझर

इस्रायलचे भारतातील राजदूत रूवेन अझर यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नुकत्याच झालेल्या इस्त्रायल दौऱ्यादरम्यान आणि त्यानंतर इराणवर झालेल्या हल्ल्याबाबत महत्त्वपूर्ण खुलासा केला आहे. त्यांच्या स्पष्टीकरणानुसार, पंतप्रधान मोदी यांनी इस्त्रायल दौरा संपवून मायदेशी परतल्यानंतरच इराणवर हल्ला करण्याची 'ऑपरेशनल संधी' इस्रायलला मिळाली. हा हल्ला मोदींच्या भेटीदरम्यान नियोजित नव्हता, असेही त्यांनी नमूद केले.

इराणवरील हल्ल्याचे संकेत आणि मोदींची भेट

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २६ फेब्रुवारी रोजी इस्रायलला भेट दिली होती. या भेटीदरम्यान भारत आणि इस्रायलने आपले द्विपक्षीय संबंध 'विशेष धोरणात्मक भागीदारी' (Special Strategic Partnership) स्तरावर नेले आणि १७ महत्त्वपूर्ण करारांवर स्वाक्षऱ्या केल्या. या चर्चेनंतर अवघ्या दोन दिवसांतच, अमेरिका आणि इस्रायलने इराणविरुद्ध मोठी लष्करी मोहीम सुरू केली. यामुळे मोदींच्या दौऱ्याचा आणि या हल्ल्याचा संबंध जोडला जाऊ लागला. मात्र, राजदूत अझर यांनी स्पष्ट केले की, पंतप्रधान मोदींच्या भेटीदरम्यान इराणवर हल्ला करण्याचे कोणतेही नियोजन नव्हते.

“पंतप्रधान मोदींच्या भेटीदरम्यान आम्हाला इराणवर असा हल्ला करण्याची योजना होती, याची माहिती नव्हती. ते इस्रायलमधून भारतात परतल्यानंतरच आम्हाला ही लष्करी कारवाई करण्याची संधी मिळाली. अर्थात, त्यांच्या भेटीदरम्यान आम्ही प्रादेशिक मुद्द्यांवर चर्चा केली, पण जी गोष्ट आम्हालाच माहीत नव्हती, ती आम्ही त्यांच्याशी कशी शेअर करणार?” असे अझर यांनी एका मुलाखतीत सांगितले. यावरून हे स्पष्ट होते की, हा हल्ला पंतप्रधान मोदींच्या भेटीशी थेट जोडलेला नव्हता, परंतु त्यांच्या भेटीनंतरच्या काही दिवसांतच तो घडला.

इराणसोबत दशकांपासूनचा संघर्ष आणि इस्रायलची तयारी

राजदूत अझर यांनी इराणसोबतच्या संघर्षाची पार्श्वभूमी स्पष्ट करताना सांगितले की, इस्रायल अनेक दशकांपासून इराणच्या धोक्यांशी सामना करत आहे. इराणची राजवट, त्यांची लष्करी क्षमता, निर्णय प्रक्रिया आणि त्यांचे ठिकठिकाणी असलेले अड्डे यांची सखोल माहिती मिळवण्यासाठी इस्रायलने आपल्या गुप्तचर यंत्रणांना अत्याधुनिक बनवले आहे. या धोक्याचा मुकाबला करण्यासाठी इस्रायलने गेल्या काही वर्षांत अब्जावधी डॉलर्सची गुंतवणूक केली आहे.

इराणच्या क्षेपणास्त्र आणि रॉकेट हल्ल्यांना रोखण्यासाठी तसेच त्यांची हवाई संरक्षण यंत्रणा भेदण्यासाठी इस्रायलने प्रगत तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. इराणकडून होणारे हल्ले रोखण्यासाठी इस्रायलने विविध संरक्षण प्रणाली तयार केल्या आहेत. याव्यतिरिक्त, 'अब्राहम करार' (Abraham Accords) सारख्या मुत्सद्दी मार्गांमुळे इस्रायलला मध्य पूर्वेतील हवाई पाळत ठेवण्यासाठी आणि लष्करी कारवायांमध्ये अमेरिकेच्या 'सेंटकॉम' (CENTCOM) सोबत समन्वय साधणे शक्य झाले आहे. या सर्व तयारीमुळेच योग्य वेळी कारवाई करण्याची संधी साधता आली.

लष्करी कारवाईची वेळ आणि धोरणात्मक समन्वय

अझर यांनी नमूद केले की, इराणवरील हल्ल्याची तयारी बऱ्याच काळापासून सुरू होती, परंतु त्यासाठी योग्य वेळेची वाट पाहिली जात होती. “आम्ही बराच काळ अमेरिकेसोबत समन्वय साधत होतो आणि योग्य क्षणाची वाट पाहत होतो. पंतप्रधान मोदींच्या भेटीच्या वेळी आम्हाला हा हल्ला कधी होईल हे माहीत नव्हते. ते गेल्यानंतर दोन दिवसांनी ही संधी मिळाली आणि शनिवारी सकाळी सुरक्षा कॅबिनेटची मंजुरी मिळाल्यावर आम्ही ही मोहीम यशस्वीपणे राबवली”, असे त्यांनी सांगितले. यातून त्यांच्या कारवाईतील धोरणात्मक नियोजन आणि वेळेचे महत्त्व दिसून येते.

जागतिक परिणाम: अर्थव्यवस्था, तंत्रज्ञान आणि आरोग्य

इराण आणि इस्रायलमधील वाढता तणाव जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही परिणाम करत आहे. विशेषतः तेल उत्पादक प्रदेशातील अस्थिरता आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमती वाढवू शकते, ज्यामुळे महागाई वाढण्याची भीती आहे. तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात, दोन्ही देश सायबर हल्ले आणि संरक्षण तंत्रज्ञानात आघाडीवर आहेत. या संघर्षाचा परिणाम म्हणून संरक्षण क्षेत्रातील नवनवीन तंत्रज्ञानाचा विकास वेगाने होण्याची शक्यता आहे.

आरोग्याच्या दृष्टीने, कोणत्याही संघर्षाचे परिणाम सामान्य नागरिकांवर होतात. मध्यपूर्वेतील अस्थिरतेमुळे वैद्यकीय संसाधनांची उपलब्धता आणि आरोग्य सेवांवर परिणाम होऊ शकतो. जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि इतर आंतरराष्ट्रीय संस्था या प्रदेशातील आरोग्य स्थितीवर लक्ष ठेवून आहेत. या संघर्षाचा थेट परिणाम नसला तरी, अप्रत्यक्षपणे जागतिक आरोग्य सुरक्षेवर याचा प्रभाव पडू शकतो.

क्रीडा आणि मनोरंजन क्षेत्रातील घडामोडी

मध्यपूर्वेतील तणावाचा थेट परिणाम क्रीडा आणि मनोरंजन क्षेत्रावर होण्याची शक्यता कमी असली तरी, आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये भाग घेणाऱ्या खेळाडू आणि कलाकारांच्या दौऱ्यांवर याचा परिणाम होऊ शकतो. या प्रदेशात शांतता प्रस्थापित झाल्यास, सांस्कृतिक आदानप्रदान आणि क्रीडा स्पर्धांचे आयोजन सुलभ होईल. तसेच, जागतिक स्तरावर होणाऱ्या क्रीडा स्पर्धांमध्ये या प्रदेशातील खेळाडूंचे प्रतिनिधित्व महत्त्वाचे ठरेल.

स्थानिक दृष्टिकोन: भारत-इस्रायल संबंध

पंतप्रधान मोदींच्या इस्त्रायल भेटीनंतर दोन्ही देशांमधील संबंध अधिक दृढ झाले आहेत. राजनैतिक आणि आर्थिक संबंधांमध्ये वाढ अपेक्षित आहे. इस्रायलचे भारतातील राजदूत अझर यांनी या भेटीला ऐतिहासिक महत्त्व दिले आहे. भारत आणि इस्रायल यांच्यातील सहकार्य संरक्षण, कृषी, जल व्यवस्थापन आणि तंत्रज्ञान यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये वाढण्याची शक्यता आहे. दोन्ही देशांमधील वाढता समन्वय हा जागतिक पटलावर एक महत्त्वाचा बदल दर्शवतो.

निष्कर्ष: भू-राजकीय परिस्थितीचे गंभीर आकलन

इस्रायलचे भारतातील राजदूत रूवेन अझर यांनी दिलेली माहिती इराणवरील हल्ल्याच्या वेळेबाबतचे एक महत्त्वाचे स्पष्टीकरण आहे. हे स्पष्टीकरण भू-राजकीय दृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे आहे. पंतप्रधान मोदींच्या इस्त्रायल भेटीचा या हल्ल्याशी थेट संबंध नसला तरी, त्यानंतर लगेचच झालेली कारवाई ही प्रदेशातील तणावपूर्ण परिस्थिती दर्शवते. भविष्यात असे संघर्ष कसे टाळता येतील आणि शांतता कशी प्रस्थापित होईल, यावर जागतिक समुदायाचे लक्ष लागून राहिले आहे.