कोल्हापूर महापालिकेत स्वीकृत सदस्यांच्या निवडीवरून राजकीय वाद पेटला!
सत्ताधारी महायुतीकडून काँग्रेसच्या सदस्यांना रोखण्याचे प्रयत्न; गतवेळच्या घटनेचा घेतला बदला?
कोल्हापूर महापालिका राजकारणात नवे वळण: स्वीकृत सदस्यांच्या निवडीवरून आरोप-प्रत्यारोप
कोल्हापूर महानगरपालिकेच्या राजकारणात स्वीकृत सदस्यांच्या निवडीवरून सध्या जोरदार घडामोडी सुरू आहेत. मागील पाच-सहा वर्षांपासून शांत असलेले हे राजकारण आता पुन्हा तापले असून, एकमेकांवर आरोप-प्रत्यारोप केले जात आहेत. गतवेळी महाविकास आघाडीने काँग्रेसचे सुनील कदम यांच्या स्वीकृत सदस्यत्वावर आक्षेप घेतला होता, त्याचाच बदला म्हणून आता महायुती काँग्रेसच्या स्वीकृत सदस्यांना रोखण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे चित्र आहे.
गेल्या काही दिवसांपासून कोल्हापूर महापालिकेतील स्वीकृत सदस्य निवडीचा मुद्दा चांगलाच चर्चेत आला आहे. सत्ताधारी महायुतीने विरोधकांच्या स्वीकृत सदस्यांना 'ब्रेक' लावण्याचे प्रयत्न सुरू केले आहेत. गत महापालिकेच्या सभागृहात महाविकास आघाडीतील काँग्रेस पक्षाने विरोधी बाकावर असलेल्या सुनील कदम यांच्या स्वीकृत सदस्यपदावर आक्षेप घेतला होता. याच घटनेचा बदला घेण्याच्या दृष्टीने यंदाचा प्रयत्न असल्याचे बोलले जात आहे. सध्या कोल्हापूर महापालिकेत भाजप, शिवसेना, राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि जनसुराज्य शक्ती पक्ष यांच्या महायुतीची सत्ता आहे. भाजपच्या रुपाtoCharArrayनिकम महापौर म्हणून, तर जनसुराज्य शक्ती पक्षाचे अक्षय जरग उपमहापौर म्हणून कार्यरत आहेत. आता स्वीकृत सदस्यांची निवड प्रक्रिया सुरू आहे, मात्र त्याआधीच राजकीय कुरघोडी सुरू झाली आहे.
प्रमुख दावेदार आणि आरोप-प्रत्यारोप
महापालिका स्वीकृत सदस्य पदासाठी विविध पक्षांतील इच्छुकांनी अर्ज केले आहेत. भाजप पक्षातर्फे विजय जाधव, प्रा. जयंत पाटील आणि सुनील वाडीकर यांनी अर्ज दाखल केले आहेत. तर काँग्रेस पक्षातून सुनील मोदी, राहुल माने आणि मुश्ताक मलबारी हे इच्छुक आहेत. शिवसेनेकडून प्रसाद चव्हाण आणि रत्नेश शिरोळकर यांनीही आपले अर्ज सादर केले आहेत. या सर्व अर्जांवर शुक्रवारी होणाऱ्या सर्वसाधारण सभेत शिक्कामोर्तब केले जाणार आहे. मात्र, यावर शिक्कामोर्तब होण्यापूर्वीच विरोधकांच्या स्वीकृत सदस्यांच्या नियुक्त्यांना रोखण्याचे प्रयत्न सुरू झाले आहेत. विशेषतः काँग्रेसचे सुनील मोदी यांच्या नियुक्तीवर आक्षेप नोंदवून त्यांना रोखण्याचे प्रयत्न सुरू असल्याचे वृत्त आहे. या संदर्भात माजी महापौर सुनील कदम यांनी काही हालचाली सुरू केल्याचेही बोलले जात आहे.
इतिहास आणि पुढील दिशा
सध्याचे राजकारण हे गतवेळच्या घटनेचाच एक भाग असल्याचे चित्र स्पष्ट होत आहे. गतवेळी सत्ताधारी असलेल्या महाविकास आघाडीने तत्कालीन विरोधी पक्षातील एका सदस्याच्या निवडीवर आक्षेप घेतला होता, आणि आता सत्तेत असलेल्या महायुतीने त्याच तर्काने विरोधकांना रोखण्याचा प्रयत्न चालवला आहे. या प्रकारामुळे कोल्हापूर महापालिकेतील राजकारण अधिकच गुंतागुंतीचे झाले आहे.
या सर्व घडामोडींवरून असे दिसून येते की, स्वीकृत सदस्य निवडीचा हा विषय केवळ सदस्य निवडीपुरता मर्यादित नसून, तो राजकीय सूड आणि सत्तेच्या कुरघोडीचा एक भाग बनला आहे. येत्या सर्वसाधारण सभेत यावर काय निर्णय होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. यातून कोल्हापूर महापालिकेच्या भविष्यातील राजकारणाची दिशा स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.
राष्ट्रीय किंवा राज्य वस्तूस्थिती
सध्या देशभरात आणि राज्यातही स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधील सदस्य निवडीवरून अनेकदा राजकीय घडामोडी घडत असतात. विशेषतः स्वीकृत सदस्यांच्या निवडीचे अधिकार आणि त्यावरील आक्षेप हे नेहमीच चर्चेचा विषय राहिले आहेत. अनेकदा कायद्यातील तरतुदींचा वापर करून राजकीय डावपेच आखले जातात. कोल्हापूर महापालिकेतील हे प्रकरण देखील याच मोठ्या पटावरील एक छोटीशी झालर असल्याचे दिसून येते.
आर्थिक परिप्रेक्ष्य
स्वीकृत सदस्यांची निवड ही प्रामुख्याने स्थानिक प्रशासनाला बळ देण्यासाठी आणि विविध क्षेत्रातील तज्ञ व्यक्तींना प्रशासनात आणण्यासाठी केली जाते. या सदस्यांना मतदानाचा अधिकार नसला तरी, त्यांना प्रशासकीय निर्णयांमुळे अप्रत्यक्षपणे अर्थव्यवस्थेवर प्रभाव टाकण्याची संधी मिळते. महापालिकेच्या धोरणांमध्ये आणि विकासकामांमध्ये त्यांच्या अनुभवाचा फायदा होऊ शकतो. मात्र, जर राजकीय दबावाखाली या नियुक्त्या झाल्या, तर त्याचा दूरगामी परिणाम शहराच्या आर्थिक विकासावर होऊ शकतो.
तंत्रज्ञान आणि लोकशाही
आजच्या युगात तंत्रज्ञानाचा वापर लोकशाही प्रक्रियेतही वाढताना दिसत आहे. निवडणूक आयोगापासून ते स्थानिक प्रशासनापर्यंत, सर्वच स्तरांवर पारदर्शकता आणण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात आहे. स्वीकृत सदस्यांच्या निवडीच्या प्रक्रियेतही तंत्रज्ञानाचा वापर करून ती अधिक सुलभ आणि पारदर्शक करता येऊ शकते. अर्ज दाखल करण्यापासून ते अंतिम निर्णयापर्यंतच्या सर्व प्रक्रिया ऑनलाइन केल्यास गैरप्रकार टाळता येऊ शकतात. यामुळे नागरिकांचा व्यवस्थेवरील विश्वास वाढेल.
खेळ जगाची चव
सध्या क्रीडा जगतातही अनेक मोठ्या घडामोडी सुरू आहेत. आगामी ऑलिम्पिक स्पर्धांच्या तयारीपासून ते विविध राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धांपर्यंत, खेळाडूंची कामगिरी नेहमीच चर्चेत असते. कोल्हापूरसारख्या शहरातही क्रीडा संस्कृती रुजलेली आहे. अशा परिस्थितीत, स्वीकृत सदस्य निवडीसारख्या राजकीय घडामोडींमुळे क्रीडा विकासाकडे दुर्लक्ष तर होणार नाही ना, हा प्रश्नही महत्त्वाचा ठरतो. क्रीडा क्षेत्रालाही प्रशासनात योग्य प्रतिनिधित्व मिळणे आवश्यक आहे.
मनोरंजन जगाची चव
कला आणि मनोरंजनाच्या क्षेत्रातही रोज नवनवीन प्रयोग होत असतात. चित्रपट, संगीत, नाट्य आणि इतर कला प्रकारांमध्ये नवनवीन चेहरे समोर येत आहेत. कोल्हापूर हे कलाकारांचे माहेरघर म्हणून ओळखले जाते. येथील स्थानिक कलाकारांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्यांच्या कलागुणांना वाव देण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर प्रयत्न होणे गरजेचे आहे. राजकीय घडामोडींमुळे याकडे दुर्लक्ष होणार नाही, याची खात्री करणे आवश्यक आहे.
आरोग्याची चव
जागतिक आरोग्य संघटना आणि देशपातळीवर आरोग्य सुविधा सुधारण्यासाठी सतत प्रयत्न सुरू आहेत. साथीच्या रोगांचा वाढता धोका आणि नवीन आरोग्य आव्हाने यावर मात करण्यासाठी जनजागृती आणि आरोग्य सुविधा बळकट करणे आवश्यक आहे. विशेषतः स्थानिक प्रशासनाने नागरिकांच्या आरोग्याची काळजी घेणे ही प्राथमिक जबाबदारी आहे. स्वीकृत सदस्य निवडीच्या या राजकीय नाट्यात आरोग्य सुविधांकडे दुर्लक्ष होणार नाही, हीच अपेक्षा आहे.
जागतिक घडामोडी
जगभरात सध्या अनेक ठिकाणी राजकीय आणि सामाजिक उलथापालथ सुरू आहे. युद्ध, आंतरराष्ट्रीय संबंधांमधील तणाव, हवामान बदल आणि जागतिक अर्थव्यवस्था यांसारख्या अनेक महत्त्वाच्या विषयांवर चर्चा सुरू आहे. अशा जागतिक घडामोडींचा परिणाम स्थानिक पातळीवरही होत असतो. त्यामुळे, कोल्हापूर महापालिकेसारख्या स्थानिक प्रशासनानेही या जागतिक बदलांशी जुळवून घेत, त्यानुसार आपल्या धोरणांमध्ये बदल करणे आवश्यक आहे.
स्वीकृत सदस्य निवड: एक राजकीय चक्रव्यूह
एकंदरीत, कोल्हापूर महापालिकेतील स्वीकृत सदस्यांच्या निवडीचा हा मुद्दा आता एका मोठ्या राजकीय चक्रव्यूहात अडकला आहे. गतवेळच्या आक्षेपांचे 'उट्टे' काढण्याचा हा प्रयत्न सध्याच्या सत्ताधाऱ्यांच्या भूमिकेला अधिकच धार देत आहे. यातून कोणावर मात केली जाते आणि कोणाला 'ब्रेक' लागतो, हे येणारा काळच ठरवेल. मात्र, या सर्व घडामोडींमुळे शहरातील विकासकामांवर आणि नागरिकांच्या हितावर कोणताही नकारात्मक परिणाम होणार नाही, याची खबरदारी घेणे हे सर्व राजकीय पक्षांचे कर्तव्य आहे.